Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Jodłowniku

 

jesteś na: Strona głównaMatka Boża JodłownickaCechy charakterystyczne

Dr hab. Michał Tomasz Gronowski OSB

 

Charakterystyczne cechy obrazów Matki Bożej Śnieżnej

 

Cechami wyróżniającymi wizerunki Matki Bożej Śnieżnej są skrzyżowany układ rąk i dwa opuszczone w dół palce, a także: frontalny układ, symetryczne fałdy maforionu (wierzchnia szata), Dzieciątko na lewym ramieniu, trzymana w lewej dłoni mappa (mappula) – chustka, starożytna oznaka przynależności do uprzywilejowanej warstwy społecznej oraz władzy cesarskiej (cesarz lub konsul, rzucając mappę na arenę, dawali tym znak na rozpoczęcie igrzysk), jak również (senatorski) pierścień na środkowym palcu Matki Bożej, znak Jej dostojeństwa; krzyż umieszczony na maforionie nad czołem Marii oznacza, że jest Matką Zbawiciela, a złota gwiazda na ramieniu przypomina o Jej dziewiczym poczęciu i, że prawdziwy Bóg i Człowiek narodził się z najczystszej Dziewicy. Dodać jeszcze można, że Maria ubrana jest w purpurową suknię okrytą błękitnym maforionem, zaś Dzieciątko w bogato drapowany himation z clavi (wierzchnie okrycie). Wymienione tu elementy z reguły powtarzano w nowożytnych kopiach, choć nie zawsze wiernie, niekiedy przetwarzano je lub zmieniano albo opuszczano (krzyż lub gwiazdę), nie rozumiejąc chyba do końca ich wymowy. Najczęstszym modyfikacjom podlegał układ dłoni oraz palców Marii (w przeciwieństwie do Dzieciątka); najrzadziej przedstawiano pierścień oraz greckie litery. Wobec powyższego nasuwa się pytanie o zasadnicze kryterium, pozwalające zaliczyć bądź nie dany obraz do grupy Mariae Maioris (Matki Bożej Większej a następnie Snieżnej). Po przeanalizowaniu zebranego dotąd materiału, jako podstawowe kryterium przyjąłem ostatecznie charakterystyczny gest skrzyżowanych albo złączonych dłoni lub wyraźnie zaznaczony układ dwóch wygiętych palców, a jako drugorzędne obecność któregoś z wymienionych elementów.